Featured นานาสาระ

ตำนานกัปปะ

ไม่รู้เป็นอะไร เวลาเห็นสิบโทเคโรโระแล้วเรามักจะนึกถึงตัวกัปปะอยู่เรื่อย (ทั้งๆ ที่เจ้าเพื่อนแฟนพันธุ์แท้สิบโทยืนยันอย่างชัดเจนว่า “เค้าไม่ใช่นะ เค้าเป็นลูกอ๊อดจากต่างดาวต่างหาก”) ก็นึกสงสัยว่าแท้จริงแล้วไอ่เจ้าตัวประหลาดนี้ มันมีที่มาอย่างไรกันแน่

ค้นไปค้นมา ก็เจอเข้าหลายบทความที่บอกเล่าถึงตำนาน เกี่ยวกับเจ้าตัวกัปปะนี้แตกต่างกันออกไป  บ้างก็ว่ามันเป็นปีศาจ เป็นเทพเจ้า เป็นลิง มีต้นกำเนิดมาจาเด็กที่ตายตั้งแต่เกิด เกิดจากพระที่มาจากโปรตุเกส โอยมากมายจริง แต่ตำนานและลักษณะเด่นที่เป็นที่รู้กันแพร่หลายโดยทั่วไปก็ต้องนี่

ว่า กันว่า กัปปะ คือ ผีญี่ปุ่นชนิดหนึ่ง เป็นผีจำพวกพรายน้ำ มีรูปร่างหน้าตาคล้ายกบ (บ้างก็ว่าคล้ายลิง เอาเป็นว่าคล้ายลิงกับกบผสมกันเลยดีมั๊ย หรือจะดูจากรูปกันเองเลยก็ได้) ตัวสีเขียว แต่มีกระดองเต่าอยู่ข้างหลัง เท้ามีพังผืดทั้งเท้าหน้าและเท้าหลัง จมูกแหลม มีลักษณะศีรษะที่แบนและมีแอ่งเว้าใส่น้ำอยู่กลางกระหม่อม ไม่มีผม เป็นปีศาจที่อาศัยอยู่ตามหนองน้ำหรือแหล่งน้ำต่าง ๆ

เชื่อว่า เมื่อกัปปะขึ้นจากน้ำจะหมดฤทธิ์ จึงใส่น้ำไว้บนศีรษะที่แบนราบของตัวเอง เนื่องจากน้ำนี่เองทีทำให้กัปปะมีพลังพิเศษ ในทางกลับกันเมื่อสูญเสียน้ำที่บนศีระษะไป ก็เท่ากับการสูญเสียพละกำลังลงไปด้วย ด้วยความมั่นใจในพละกำลังและความชอบเล่นซูโม่ กัปปะจึงชอบท้ามนุษย์ให้แข่งกับตน

จึงมีเรื่องเล่าว่า คนฉลาดจะทำความเคารพกัปปะก่อนเริ่มการประลอง ด้วยการก้มศีรษะ แล้วกัปปะที่มีมารยาทสูงจะก้มคำนับตาม ทำให้น้ำกระฉอกออกจากศีรษะ  กัปปะก็จะอ่อนแรงลง และพ่ายแพ้ในที่สุด นอกจากวิธีดังกล่าวที่จะชวยให้มนุษย์เอาตัวรอดจาดกัปปะได้แล้ว ยังมีอีกวิธีหนึ่ง คือ ให้มันกินแตงกวาที่มีชื่อเราสลักอยู่ เพราะกัปปะชอบกินแตงกวามาก (ปัจจุบันมีซูชิไส้แตงกวาที่เรียกว่า “กัปปะ มากิ” ด้วย) และถ้าเราเอาแตงกวาให้มันกิน มันก็จะไม่ทำร้ายเรา (ช่างเป็นปีศาจที่รู้คุณคนจริงๆ) คนญี่ปุ่นเขาเชื่อกันมาอย่างนั้น ที่ญี่ปุ่นก็เลยมีธรรมเนียมการลอยแตงกวาลงแม่น้ำ เพื่อเซ่นวารีเทพ และทำทานให้ผีอดโซทั้งหลายด้วย

กัปปะ มากิ

ถึงกัปปะจะดูเหมือนไม่เป็น อันตรายอะไร แต่มันก็คือปีศาจ  มีเรื่องเล่าอยู่เสมอๆ ว่ากัปปะจะหลอกล่อให้คนลงไปในน้ำ มักจะลากม้า หรือเด็กๆลงแม่น้ำจนจมน้ำตาย แล้วกัปปะจะกินอวัยวะภายในของเหยื่อโดยการสวนทวาร หากถูกชาวประมงจับได้ มันจะปล่อยตดออกมาป้องกันตัว (แล้วกลิ่นมันก็ไม่ธรรรมดาเลย)  กัปปะจะคอยแอบอยู่แถวๆ ส้วม เมื่อคนเผลอมันจะแกล้งโดยใช้นิ้วสวนทวาร ด้วยนิสัยพิเรนทร์ของมันนี่แหละ ที่ทำให้คนจับตัวมันได้ แต่กัปปะมีความสุภาพอ่อนน้อมและมีสัมมาคาราวะมาก มันเป็นพรายที่มีความคิดความรู้สึกผิด มันจะขอโทษโดยการจับปลามาให้ที่หน้าประตูบ้านทุกวัน หรือไม่ก็มอบยาสมุนไพรชั้นเลิศที่มันปรุงขึ้นมาให้ เขื่อกันว่ากัปปะมีความเชี่ยวชาญด้านการปรุงยาลี้ลับอย่างมาก (ใครจะกล้าไปให้รักษา หรือขอสูตรยากันล่ะเนี่ย)

ตำนานหรือเรื่องเล่า เกี่ยวกับกัปปะ อยู่คู่กับประเทศญี่ปุ่นมาเนิ่นนาน จนกลายเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรม จะว่าไปก็ไม่ต่างกับเรื่องเล่า เกี่ยวกับปอบหรือกระสือของบ้านเราสักเท่าไหร่ เมื่อเป็นอย่างนั้น จึงไม่พ้นวิสัยที่ตัวกัปปะที่ว่าจะกลายเป็นแรงบันดาลใจ ให้คนญี่ปุ่นนำมาเป็นคาแรคเเตอร์ของมันมาถ่านทอดผ่านละคร การ์ตูน หรืออะนิเมชั่นต่างๆ อย่างที่เราเห็นกันอยู่ในปัจจุบัน

ปล. เขาว่า ตัวละคร ซูเนโอะ ในเรื่องโดราเอมอน มีที่มาจากเจ้ากัปปะด้วยล่ะ

อะนิเมชั่น เรื่อง Kappa no Coo to Natsuyasumi โดย Studio Ghibli

Post Comment