ฉงน นานาสาระ

การสลับขั้วของสนามแม่เหล็กดวงอาทิตย์

สนามแม่เหล็กดวงอาทิตย์
สนามแม่เหล็กดวงอาทิตย์

นักดาราศาสตร์ได้สังเกตพบว่า สนามแม่เหล็กของดวงอาทิตย์มีการสลับขั้วกัน โดยมีการเปลี่ยนทิศไปในทางตรงกันข้าม ซึ่งการเปลี่ยนแปลงนี้จะเปลี่ยนแปลง ก็ต่อเมื่อวัฏจักรของสนามแม่เหล็กดวงอาทิตย์ ได้มาถึงช่วงสูงสุดในรอบของมัน หลังจากนั้นก็จะสลับขั้วและเริ่มต้นวัฏจักรรอบใหม่ โดยรอบของการสลับขั้วของสนามแม่เหล็กดวงอาทิตย์นั้นจะเกิดขึ้นทุกๆ 11 ปี

“ปรากฏการณ์การสลับขั้วแม่เหล็กนี้ จะเกิดขึ้นในช่วงสูงสุดของพลังงานแสงอาทิตย์ (solar maximum) ถือเป็นสัญญาณแสดงจุดสูงสุดของวัฏจักรของดวงอาทิตย์ที่ดี” เดวิด แฮธาเวย์ นักสุริยฟิสิกส์จากศูนย์การบินอวกาศมาร์แชลกล่าว

พลังงานแม่เหล็กของดวงอาทิตย์บริเวณศูนย์สูตร จะมีการสลับขั้วต่ำสุดของวัฏจักร เนื่องจากอยู่บริเวณตรงกลางของสนามแม่เหล็ก ส่วนสนามแม่เหล็กบริเวณขั้วเหนือใต้ จะมีการเปลี่ยนแปลงในช่วงสูงสุดของวัฏจักร เนื่องจากมีเปลี่ยนขั้วไปตรงกันข้าม การเปลี่ยนแปลงของสนามแม่เหล็กดวงอาทิตย์จะค่อย ๆ แพร่ออกไปสู่อวกาศโดยการพาของลมสุริยะ และจะใช้เวลาประมาณ 1 ปีกว่า จึงจะถึงขอบนอกของเฮลิโอสเฟียร์ หรือชั้นที่อยู่ภายใต้อิทธิพลของสนามแม่เหล็กดวงอาทิตย์

เปรียบเทียบขนาดของดวงอาทิตย์ กับ ดาวเคราะห์อื่นๆ
เปรียบเทียบขนาดของดวงอาทิตย์ กับ ดาวเคราะห์อื่นๆ

การสลับขั้วแม่เหล็กไม่ได้เกิดขึ้นเพียงบนดวงอาทิตย์เท่านั้น บนโลกเราก็มีการสลับขั้วแม่เหล็กด้วยเหมือนกัน แต่เกิดขึ้นในช่วงเวลาที่ยาวนานกว่าตั้งแต่ 5,000 ปีจนถึง 50 ล้านปี การสลับขั้วแม่เหล็กครั้งสุดท้ายของโลกเกิดขึ้นเมื่อ 740,000 ปีที่แล้ว อย่างไรก็ตามนักวิทยาศาสตร์บางคนเชื่อว่า โลกอาจถึงเวลาสลับขั้วอีกครั้งหนึ่งแล้ว แต่ยังไม่ทราบว่าจะเกิดขึ้นจริง ๆ เมื่อใด ในขณะนี้ ขั้วแม่เหล็ก ขั้วเหนือของโลกอยู่ทางตอนเหนือของแคนาดา และนักวิทยาศาสตร์ก็ทราบว่า ตำแหน่งของขั้วแม่เหล็กนั้นเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา โดยในศตวรรษที่ 20 ขั้วแม่เหล็กได้เคลื่อนที่ไปทางทิศเหนือ ประมาณ 10 กิโลเมตรต่อปี และเมื่อไม่นานมานี้ ได้เพิ่มความเร็วขึ้นเป็น 40 กิโลเมตรต่อปี ซึ่งจะทำให้เข็มทิศเปลี่ยนไป 1 องศาใน 1 ศตวรรษ

ตำแหน่งขั้วโลกเหนือที่เปลี่ยนไป
ตำแหน่งขั้วโลกเหนือที่เปลี่ยนไป

สำหรับการสลับขั้วของสนามแม่เหล็กดวงอาทิตย์ครั้งล่าสุดนั้นคือปี 2001 ซึ่งครั้งต่อไปคือปี 2012 พอดิบพอดีเลยทีเดียว อ้างอิงจาก: องค์การนาซ่า http://science.nasa.gov/headlines/y2001/ast15feb_1.htm)

[field name = youtube]
ทิ้งท้ายด้วยรูป ที่มีคนบอกว่าเป็น Planet X บางคนก็ว่าจุดดับของดวงอาทิตย์ แต่ดูยังไงๆ มันก็น่าเป็นดวงตาของเซารอนในเรื่อง lord of the ring มากกว่า ^^

Post Comment